آموزش مقدماتی جریان روی کره با نرم افزار کامسول

comsol simulation of flow over sphere

این نرم افزار تحقیقاتی قادر است تا مسایل شاخه های مختلفی از علوم و مهندسی را بصورت عددی حل کند. مسایل مربوط به مهندسی برق، مکانیک شاره ها، مکانیک محیط های الستیک، مسایل اکوستیک، امواج الکترومغناطمیسی در ناحیه های مرزدار، محیطهای پلازما، انتقال جرم، انتقال حرارت، تلاطم، دیفیوژن همگی از قابلیت هاای این نرم افزار است. امکان مطالعه ی مسایل ترکیبی (مثل مساله ی دیفیوژن که با معادلات شارشی جفت می شود) نیز به سهولت در این برنامه وجود دارد.

در اینجا سعی می کنیم ابتدا به یک مساله ی شارش بپردازیم. مساله عبارتست از شارش درون یک استوانه ی صلب. این جریان از یک سو وارد و از دیگر سوی استوانه خارج می شود. یک کره ی صلب که روی محور استوانه قرار دارد، جلوی جریان را می گیرد. نتیجه ی نهایی در شکل زیر دیده می شود. اندازه ی سرعت برحسب رنگها نمایش داده شده است.

 آموزش مقدماتی جریان روی کره با نرم افزار کامسول  comsol simulation of flow over sphere  این نرم افزار تحقیقاتی قادر است تا مسایل شاخه های مختلفی از علوم و مهندسی را بصورت عددی حل کند. مسایل مربوط به مهندسی برق، مکانیک شاره ها، مکانیک محیط های الستیک، مسایل اکوستیک، امواج الکترومغناطمیسی در ناحیه های مرزدار، محیطهای پلازما، انتقال جرم، انتقال حرارت، تلاطم، دیفیوژن همگی از قابلیت هاای این نرم افزار است. امکان مطالعه ی مسایل ترکیبی (مثل مساله ی دیفیوژن که با معادلات شارشی جفت می شود) نیز به سهولت در این برنامه وجود دارد.  در اینجا سعی می کنیم ابتدا به یک مساله ی شارش بپردازیم. مساله عبارتست از شارش درون یک استوانه ی صلب. این جریان از یک سو وارد و از دیگر سوی استوانه خارج می شود. یک کره ی صلب که روی محور استوانه قرار دارد، جلوی جریان را می گیرد. نتیجه ی نهایی در شکل زیر دیده می شود. اندازه ی سرعت برحسب رنگها نمایش داده شده است.

 

 

برای حل این مساله دقت کنید که به خاطر تقارن سمتی عمل با یک مساله ی دو بعدی سروکار داریم. پس مطابق شکل زیر در صفحه ی آغازین کامسال گیزین هی 2D Axisymmetric  را برمی گیزینیم. حال کلید آبی رنگ روبروی  select space dimension را انتخاب می کنیم تا به مرحله ی بعد برویم.

 

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

مطابق شکل های زیر گزینه های مربوط به شارش لمینار و مطالعه ی حالت پایا را انتخاب و به مراحل بعدی می رویم.

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 

حال در این مرحله هندسه مسئله که عبارتست از یک مستطیل و نیمدایره را رسم می کنیم. در واقع به خاطر تقارن سمتی، مستطیل نماینده ی استوانه و نیمدایره معرف کره است.

  flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

در شکل های بالا نشان داده شده که چگونه اندازه ی شکل های هندسی را می توان دستکاری کرد. در این مرحله لازم است که فضای داخل دایره را از هندسه ی مسئله حذف کنیم. برای این منظور روی گزینه ی Geometry کلیک راست کنید و گیزینه ی Boolean operation و از آنجا گزینه ی  Differences را برگزینید. مثل شکل های زیر با کلیک کردن روی مستطیل آنرا به کادر بالا  object to add    اضافه کنید حالت با کلید  build all به هدفمان می رسیم. فضای داخل کره از هندسه ی مساله حذف می شود.

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 

در این مرحله با کامل شدن هندسه به قسمت انتخاب شاره ی مورد نظر می پردازیم. با کلیک راست روی گیزینه ی Material و انتخاب  Open material Browser  مطابق شکل هاای زیر مایع مورد نظر را که اینجا روغن  موتور است را برمی گزینیم.

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

برای انتخاب شرایط مرزی روی Laminar Flow کلیک راست کنید. به تمام گزینه ها نگاه کنید. تمام شرایط مرزی مختلف وجود دارد. برای اعمال شرایط شاره ی ورودی  Inlet flow را انتخاب می کنیم. مطابق شکل زیر مرز شماره ۲ را به عنوان مرز ورودی به کادر بالای صفحه یعنی قسمت  selectionاضافه میکنیم.  ورودی مساله را ازنوع سرعت و بصورت

0.001*(1-s^2)

 انتخاب می کنیم. در واقع فرض می کنیم که بیشترین مقدار سرعت در مرکز برابر با    یک سانتی متر بر ثانیه و بصورت مرتب هی ۲ از مرکز تا دیواره ی استوانه به صفر می رسد. با کلیک راست روی  laminar flow شرط مرزی از نوع  outflow را هم انتخاب می کنیم. بالای استوانه یعنی ضلع شماره ی 4 به کادر  selection اضافه می شود. به صورت پیشفرض فشار صفر برای این مرز انتخاب شده است. با کلیک راست روی  Laminar Flow  گزینه ی   Wall را انتخاب می کنیم. از این گزینه برای اعمال شرط مرزی بدون لغزش روی دیگر مرز ها استفاده شده است.

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

هندسهی مسئله کامل شده، نوع شاره تعیین و شرایط مرزی هم اعمال شده است. برای حل عددی مساله لازم است که فضای درونی سیستم را گیسسته کنیم. گزینه ی  Mesh را انتخاب کنید. در کادر وسط و در قسمت  Element size گزینه ی  Finer را انتخاب کنید. حالا با انتخاب  Build all شبکه را می سازیم.

 

flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

  برای اجرای برنامه و انجام ماسبات روی  Study کلیک راست و از آنجا Compute را انتخاب کنید. زمان اجرای برنامه بسته به پیچیدگی مساله متغیر خواهد بود. در شکل زیر پروفایل سرعت بدست آمده در نمای ۲ بعدی بر حسب رنگها نمایش داده شده است. بعد از اجرای برنامه بصورت پیش فرض فقط بعضی از نتایج نمایش داده می شوند. ولی این قابلیت وجود دارد که از تمام اطلاعات استفاده کرد. این اطلاعات را از قسمت  Resultsکسب کنید.

 

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 

به عنوان نمونه می خواهیم نیروی وارد بر کره را حساب کنیم. در قسمت  Results و Derived values گزینه ی  Integration و از آنجا line integration را انتخاب کنید. با این انتخاب می توانیم از تمام کمیات مورد نظر روی هر مسیری انتگرال بگیریم. برای محاسبه ی نیروی وارد بر کره از تانسور تنش روی کره انتگرال می گیریم. در قسمت شکل مساله با انتخاب مرزهای نیم دایره آنها را به کادر Selection اضافه  می کنیم. در اینجا مرزهاای شماره ی ۶ و ۷ نیم دایره را می سازند. بعد از افزودن مرزها باید عبارت انتگرال گیری را هم انتخاب کنیم. در قسمت  Expressions و روی علمت + کلیک کنید و تمامی انتخا ب های ممکن را نگاه کنید. در این مثال عبارت مولفه ی  z تنش کلی      total stress tensor- zcomponent انتخاب شده است. حال روی Evaluate کنار علمت = کلیک کنید تا محاسبه شود. نتیجه نهایی( 0.01064 - ) که در واقع مولفه ی zنیروی وارد بر کره است در انتهای پایین سمت راست نمایش داده می شود.

   flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

اکنون می خواهیم یک مساله ی ترکیبی را حل کنیم. اگیر کلوییدهای کروی شکل را به شاره ی درون استوانه اضافه کنیم، با استفاده از کامسول مسیر حرکت آنها را بدست می اوریم. حرکت این ذرات به خاطر نیروی وارد شده از طرف شارش است. در قسمت 1 Model با کلیک راست گزینه ی  Add Physics و از آنجا فیزیک مربوطه یعنی Particle Tracing for fluids را انتخاب می کنیم و به مرحله ی بعدی می رویم (با انتخاب فلش آبی رنگ رو به سمت راست). در قسمت بعد گیزینه ی  Time dependent را انتخاب و با انتخاب علامت پرچم یا    finish به مرحله ی بعد می رویم.

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

باید تصمیم بگیریم چه نیروهاایی به ذرات وارد می شوند. با کلیک راست روی  Particle tracing for fluid flow نیروی درگ Drag force را انتخاب کنید. در کادر مربوط به این نیرو که ایجاد می شوند گزینه ی  All Domains را انتخاب کنید. در قسمت velocity field مورد 1 Velocity field spf/fpرا انتخاب کنید.

  flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

شرایط ذرات ورودی به استوانه را با کلیک راست روی  Particle tracing و انتخاب Inlet تعیین می کنیم  مرز پایین را به عنوان مرز ورودی به کادر  selection اضافه کنید. در قسمت  initial positionگزینه ی Density و تعداد ۱۰ ذره انتخاب کنید. در قسمت  initial velocity گیزین هی 1 velocity field spf /fp را  انتخاب کنید.

 flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

لازم است برای شرایط خروجی و دیواره ها برای ذرات تصمیم بگیریم. کلیک راست روی  Particle tracing for fluid flow و از آنجا  out let را انتخاب می کنیم. مرز شماره ۴ را به قسمت  selectionاضافه و شرط دیواره را بصورت  freeze انتخاب می کنیم. اگر در لیست زیر  laminar Flow به قسمت 1 Wallبروید می بینید که بصورت پیش فرض برای تمام دیگر دیواره ها گزینه ی  Freezeانتخاب شده است که مناسب است.

 

  flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

برای اینکه مسیر ذرات بدست آید به قسمت  step 1 time dependent از 2 Study بروید. در قسمت  Study Setting گزینه ی time را مطابق نمونه ی زیر تغییر دهید. در قسمت  Physics and variable selections فقط قسمت  Particle Tracingرا تیک بزنید. در واقع چون قبلا مسئله ی شارش حل شده دیگر لازم به حل نیست. قسمت  Values of dependent Variablesرا هم مطابق شکل زیر تغییر دهید

 

  flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

برای اجرای برنامه روی 2 Study کلیک راست و  Compute را انتخاب کنید تا مسئله حل شود و مسیر ها بدست آیند. برای نمایش مسیرهای ذرات در قسمت  Particle Trajectories مطابق شکل زیر قسمت  Line Style را درحالت  Line قرار دهید و روی Plot کلیک کنید. حالا مسیر ها نمایش داده می شوند. چون مسئله ی حل شده دینامیکی بود می توانید مسیرها را بصورت انیمیشن هم رسم کنید.

flow over sphere   با کامسول  comsol جریان بر روی کره

 

 

گروه مهندسی مشاور HKH مفتخر است خدمات خود در زمینه همکاری، طراحی، مشاوره تخصصی و انجام پروژه های مختلف را با استفاده از نرم افزار کامسول به افراد، شرکتها و موسسه های تحقیقاتی ارائه نماید. افراد و شرکت های علاقه مند می توانند جزئیات پروژه کامسول را جهت انجام شبیه سازی کامسول به آدرس ذیل ایمیل نمایند.

گروه مهندسی مشاورHKH

ایمیل: comsolsimulation@gmail.com

تلفن:

09101687870

 

http://comsolsimulation.blogfa.com/